สุขสันต์วันแม่แห่งประเทศไทย วันแม่ปีนี้ favguide.
อยากชวนคุณระลึกถึง “แม่”ในความหมายที่กว้างกว่าเดิม
ขอใช้โอกาสนี้ในการหยิบยกตัวแม่แห่งวงการออกแบบสถาปัตยกรรมแห่งยุค ที่ใครเห็นก็ต้องร้อง ว้าว ด้วยดีไซน์ของตึกอาคารที่มีความแปลกใหม่ โค้งมน เหมือนหลุดออกมาจากโลกแห่งอนาคต ไม่ว่าจะเป็นอาคาร Heydar Aliyev Centre ตั้งอยู่ที่ กรุงบากู ประเทศอาเซอร์ไบจานหรือจะเป็น อาคาร Dongdaemun Design Plaza กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ และอื่นๆอีกมากมาย ด้วยดีไซน์ที่เฉียบคม บ่งบอกถึงเอกลักษณ์เฉพาะตัว จนทำให้ดีไซน์เนอร์ท่านนี้ได้รับสมยานามว่า ”Queen of the curve” และชื่อของเธอก็คือ “Zaha Hadid”
Zaha Hadid
👩 จุดเริ่มต้นของ Zaha Hadid จากแบกแดดสู่ลอนดอน
Zaha Hadid เกิดในปี 1950 ที่กรุงแบกแดด ประเทศอิรัก ในครอบครัวมุสลิมหัวสมัยใหม่ พ่อของเธอเป็นนักเศรษฐศาสตร์และนักการเมืองที่สนับสนุนการศึกษาของผู้หญิง จึงเปิดทางให้ Zaha กล้าคิด กล้าฝัน และกล้าที่จะแตกต่างตั้งแต่เด็กๆ
เธอเริ่มต้นจากการเรียนในเบรุต ก่อนจะย้ายมาเรียนสถาปัตยกรรมที่ Architectural Association School ในลอนดอน ประเทศอังกฤษ ที่ซึ่งเธอเริ่มตั้งคำถามกับ “รูปทรงแบบเดิมๆ” และออกแบบด้วยจินตนาการที่ไม่เหมือนใคร
Zaha ในวัยเด็ก
🏛 ก่อร่างสร้างโลกในแบบของเธอ
Zaha Hadid สร้างชื่อจากภาพร่างที่เหมือนศิลปะมากกว่าพิมพ์เขียว และในหลายๆปีแรกของเธอ จะมีอยู่หนึ่งคำที่คอยกีดขวางจินตนาการของเธออยู่เสมอคือคำว่า
“ยังสร้างไม่ได้” ผลงานของ Zaha Hadid มักถูกวิจารณ์ว่า “สุดโต่งเกินไป”
“เข้าใจยาก หาวิศวกรทำตามไม่ได้” แต่เธอก็ไม่ยอมลดละในความพยายามและไม่ยอมเปลี่ยนสไตล์เพื่อให้งานขายออกได้ง่ายขึ้น จนมาถึงจุดเปลี่ยน โลกหมุนผ่านไปไวเสมอ นวัตกรรมและเทคโนโลยีมีความก้าวหน้ามากยิ่งขึ้น ช่วงปลายยุค 1990s–2000s มี 2 สิ่งที่เข้ามาเปลี่ยนโลก
-
ซอฟต์แวร์ CAD และ 3D modeling พัฒนาจนวิศวกรสามารถ "คำนวณ" โครงสร้างที่ซับซ้อนได้
-
วัสดุใหม่ เช่น โครงสร้างเหล็กดัด โพลีเมอร์ พื้นคอนกรีตดัดโค้ง ฯลฯ ทำให้รูปทรงที่เคยดู “เป็นไปไม่ได้” กลายเป็น “สร้างได้จริง”
อาคาร Heydar Aliyev Centre ตั้งอยู่ที่ กรุงบากู ประเทศอาเซอร์ไบจาน
Shenzhen Bay Super Headquarters ตั้งอยู่ที่ เมืองเซินเจิ้น ประเทศจีน
อาคาร Dongdaemun Design Plaza กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้
london aquatics centre ตั้งอยู่ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ
ในปี 2004 เธอกลายเป็น ผู้หญิงคนแรกที่ได้รับรางวัล Pritzker Prize ซึ่งเปรียบได้กับ “รางวัลโนเบลของสถาปัตยกรรม” ผลงานของเธอประสบความสำเร็จอย่างมาก กระจายไปทั่วโลก ทั้งในจีน อิตาลี อาเซอร์ไบจาน อังกฤษ และอีกหลายประเทศ
Pritzker Prize
จากการออกแบบอาคาร, ออกแบบภายใน มาสู่การออกแบบเฟอร์นิเจอร์
หลังจากเริ่มมีผลงานสถาปัตยกรรมที่สร้างจริงได้แล้ว Zaha เริ่มขยายแนวคิดว่าสถาปัตยกรรมไม่ควรถูกจำกัดแค่ 'อาคาร' แต่ควรเป็น ประสบการณ์ของพื้นที่ ตั้งแต่สิ่งใหญ่ที่สุด ไปจนถึงสิ่งเล็กที่สุดที่เราสัมผัสนั้นก็คือเฟอร์นิเจอร์ เธอมองว่า เฟอร์นิเจอร์ควร “หลอมรวม” กับพื้นที่ภาพรวม ไม่ใช่แค่วางอยู่ในนั้น บวกกับความสนใจในวัสดุและเทคโนโลยี เธอชอบทดลองใช้วัสดุใหม่ เช่น คาร์บอนไฟเบอร์, อะคริลิก, โพลีเมอร์ ซึ่งเหมาะกับงานเฟอร์นิเจอร์มากกว่างานอาคาร
มาลองชมภาพผลงานเฟอร์นิเจอร์ต่างๆที่เหมือนหลุดออกมาจากหนัง Sci-fi ที่โคตรจะเท่ โคตรจะจึ้ง โคตรจะปัง! ของ Zaha Hadid กัน
Z-Chair (2000s) – ดูแบบผิวเผินเหมือนเป็น sculpture สไตล์ Abstract ใครจะคาดคิดว่านี้คือเก้าอี้!!
Aqua Table (2005) – โต๊ะกลางดีไซน์โค้งมนเหมือนหยดน้ำกำลังขยายตัว
Dune Formations (2007) – ชุดเฟอร์นิเจอร์โมดูลาร์เหมือนเนินทราย สันทราย
Mesa Table (2007) – โต๊ะที่ดูเหมือนภูเขาไฟหรือเนินดินผิวเรียบ — ผลิตโดยแบรนด์ Vitra
Moon System Sofa (2007–2008) – ร่วมมือกับ B&B Italia, เป็นโซฟาที่ดูเหมือนหลุดมาจากดาวอังคาร
เฟอร์นิเจอร์ทุกชิ้นของ Zaha ไม่ได้มีไว้แค่นั่งหรือวางของ แต่มีไว้ “เปลี่ยนความรู้สึกของพื้นที่”
เหมือนกับที่เธอเคยเปลี่ยนความรู้สึกของเมืองทั้งเมืองด้วยอาคารของเธอมาแล้วและยังเปลี่ยนมุมมองของผู้คนต่อคำว่า “เป็นไปไม่ได้” จากเด็กหญิงที่ถูกมองว่าเพ้อฝัน สู่ ราชินีแห่งเส้นโค้ง ที่คนทั้งโลกต้องลุกขึ้นปรบมือให้
Zaha Hadid จากไปอย่างกะทันหันในปี 2016 แต่ผลงานและแนวคิด “ไร้เส้นตรง” ของเธอยังคงส่งต่อแรงบันดาลใจให้กับโลกของการออกแบบมาจนถึงวันนี้ แม้ว่า Zaha จะไม่ได้มีลูก แต่เธอให้กำเนิดโลกใหม่ ที่เต็มไปด้วยเส้นโค้ง อิสระ และการไม่ยอมจำนนต่อกรอบเดิมๆ
“There are 360 degrees, so why stick to one?”
Zaha Hadid
